آلودگی هوای تهران

0 89

آلودگی هوای تهران
4.6 (92.5%) 8 votes

منشا آلاینده های هوای تهران چیست؟

 در حالت کلی منابع آلاینده هوا بر اساس منشأ به دو دسته طبیعی و مصنوعی تقسیم بندی می‌شوند.

منابع طبیعي

منابع طبیعی آلودگی هوا از قبیل طوفان‌های گرد وغبار، آتش سوزی جنگل‌ها، آتشفشان‌ها، گرده گیاهان و نشت گاز طبیعی می‌باشد و آلودگی ناشی از آنها یک پدیده دائمی است كه بعلت گردش فرآیندهای طبیعی مقدارش كمابیش در سطح زمین ثابت است. مقدار آلودگی طبیعی در مقایسه با آلودگی مصنوعی خیلی بیشتر و قابل توجه می‌باشد. اما در طبیعت چندین مكانیزم خودپالایی وجود دارد كه سطح زمین را برای حیات موجودات مناسب و قابل تحمل می‌سازد. نقش انسان در كنترل آلودگی ناشی از منابع طبیعی خیلی كم است. اما انسان بوسیله بر هم زدن تعادل اكولوژیكی و طبیعی ناشی از آلودگی مصنوعی می‌تواند وضع را بدتر نماید و به آلودگی طبیعی بیافزاید.

منابع مصنوعي

الف- منابع ساكن

  • آلودگی خانگی: در اثر فعالیت‌های خانگی یا نظافت منازل یا استفاده از حشره كش‌ها جهت نظافت و نگه داری منازل ایجاد می‌شود.
  • آلودگی صنعتی: آلودگی ناشی از صنایع منبع اصلی آلودگی است كه در اثر فعالیت‌های مصنوعی ایجاد می‌شود. در میان صنایع نیروگاه‌های حرارتی، كارخانه‌های تولید مواد شیمیایی، سیمان سازی، كاغذسازی، نساجی، دباغی و غیره منابع اصلی آلودگی هوا هستند.

ب – منابع متحرک

آلودگی ناشی از حمل و نقل به علت شهرسازی بی رویه و سریع به اندازه آلودگی صنعتی مهم و از اهمیت برخوردار می‌باشد. آلودگی ناشی از حمل و نقل و وسایل نقلیه به شكل گازهای خروجي از اگزوز، ذرات معلق، صدا و غیره می‌باشد. این آلودگی با اتخاذ روش‌های برنامه‌ریزی كشوری، منطقه‌ای و شهری و استفاده از اتومبیل‌ها و سوخت‌های مناسب همراه با اعمال تكنولوژی كنترل آلودگي به حداقل مي‌رسد.


چه آلاینده هایی در هوای تهران وجود دارند؟

 

مهمترین آلاینده‌های هوای شهر تهران چیست؟

آلودگی هوا با توجه به پیامدهای زیان بارش به یکی از ملموس ترین معضلات زیست محیطی شهر تهران تبدیل شده است. آمارها نشان می‌دهد که در روزهای تشدید آلودگی هوای تهران، شمار بیماران قلبی-عروقی و ریوی افزایش می‌یابد. بطور کلی هر ماده‌ای در هوا که برای سلامت و رفاه انسان و محیط زیست مضر باشد به عنوان آلاینده هوا تلقی می‌شود و در تعریف علمی آن گفته می‌شود:

منظور از آلودگی هوا یعنی افزایش میزان گازهای سمی و ذرات ریز جامد و مایع در هوا در غلظت هایی که تهدید کننده سلامتی هستند.

از مهمترین آلاینده‌های هوای شهر تهران عبارت‌اند از:

  • ذرات معلق
    این ذرات از سد دفاعی طبیعی بدن عبور می‌کنند و به طور عمقی به ریه‌ها نفوذ کرده و باعث تشدید آسم و اختلال عملکرد ریوی می‌شوند. ذرات معلق موجود در هوا اگر غلظت آنها بالاتر از یک حد باشد باعث مرگ و میر خواهد شد.
  • ازون
    این گاز از واکنش‌های شیمیایی در جو و تحت تاثیر نور آفتاب تولید می‌شود و محرک قوی سیستم تنفسی است.
  • دی اکسید نیتروژن، منواکسید کربن، دی اکسید گوگرد، سولفات‌ها و سولفیدهیدروژن
  • ترکیبات رادیواکتیو
    مانند رادون و برخی از آلاینده‌های خاص مانند هیدروکربن‌های آروماتیک و حلقوی(PAHs) ، آزبست همچنین امکان حضور برخی از عناصر فلزی مانند جیوه، کادمیوم، سرب، آرسنیک در هوای این شهر وجود دارد.

 

آلایندگی هوای تهران چه خسارات اقتصادی را در بر دارد؟

خسارات وارده آلودگی هوا بصورت‌های مستقیم و غیر مستقیم بر اقتصاد فردی و محلی و ملی تأثیر می‌گذارد. اندازه‌گیری دقیق این تأثیرات همیشه مشکل بوده است. در بخش خسارت‌های اقتصادی مستقیم می‌توان به مرگ تدریجی فضاهای سبز و جنگل‌ها در اثر مواجهه با آلاینده‌های NOx، ازون و یا آسیب به آثار تاریخی، اشیاء و نمای ساختمان‌ها در اثر ساییدگی توسط ذرات معلق و یا ترکیبات شیمیایی آلاینده بر روی آن‌ها نام برد. تعطیل شدن مناطق شهری آلوده شده و درنتیجه تعطیلی چرخه اقتصادی کل سیستم های مالی و شهری از دیگر نمونه‌های خسارات اقتصادی از نوع مستقیم آن می‌باشند. ابتلا به بیماری‌های تنفسی، قلبی و ریوی و یا تشدید این امراض و در اثر بروز پدیده‌های گوناگون آلودگی هوا و بستری شدن شهروندان تحت تاثیر قرار گرفته در خانه یا بیمارستان و ورود به چرخه بهداشت و درمان خود نیز هزینه‌هایی مستقیم و غیر مستقیمی را در بر می‌گیرد. در گذشته سازمان‌های داخلی و خارجی برآوردهای دلاری-ریالی متفاوتی را در طول سال ناشی از آلودگی هوا بر شهر تهران ارائه داده‌اند. عمده این بر آوردها صحبت از ضرر و زیان‌های ناشی از هزینه بیماران و یا مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا داشته است. استنشاق هوای آلوده حاوی منواکسید کربن منجر به افزایش کربوکسی هموگلوبین خون شده که در شخص مواجهه شده از سردرد و بی حوصلگی آغاز و در سطوح بالای آن تا مرگ پیش می‌رود. از دست دادن قوای تشخیص و دیگر عوارض مثل از دست دادن شادابی نیز در این میان وجود دارد. حال ارزش گذاری اقتصادی رسمی بر حیات (به هنگام مرگ) و یا عوارض دیگر که معمولا دیده نمی‌‌شوند، کاری بسیار دشوار است که معمولا با مسائل فلسفی، احساسی و مفهومی گره می‌خورد طبق تئوری و شیوه ارزیابی بر اساس سرمایه انسانی، عمر از دست رفته یک فرد مولد نیز در برگیرنده ضررهای دیگری است که چنانچه فرد آسیب دیده از چرخه اقتصاد خارج نمی‌شد به چرخه اقتصادی فردی و ملی باز می گشت.

 

اصول کاهش آلودگی

اصول کاهش آلاینده‌ها در کلان شهرها چیست؟

در میان شیوه‌های شناخته شده و یا تجربه شده کاهش آلودگی هوا می‌توان اصول و راهکارهای زیر را نام برد:

الف- کاهش درمنبع و یا از آن، موثرترین، معقولترین و کم هزینه ترین راهکاری است که ریشه در ضرب المثل “پیشگیری بهتر از درمان است” دارد. در این گروه می‌توان زیر گروه‌های زیر را تعریف و تشریح نمود:

  • اصلاح فرمول سوخت و در هر دو بخش صنعت (برای چرخه تولید) و در حمل و نقل (به منظور راه اندازی خودرو). این محور تحت عنوان “تکنولوژی سوخت” در سال های اخیر پیشرفت‌های شایانی داشته و سوخت‌های فسیلی آلوده کننده بنزینی و گازوئیلی را دگرگون ساخته است. معرفی سوخت بنزینی بدون سرب و سوخت‌های سبز و یا گازوئیل با گوگرد پائین همچنین گاز فشرده طبیعی، در میان این تحولات دیده می‌شود. اگر چه از سوخت‌های معرفی شده انتظار آن می‌رود که منجر به کاهش آلاینده‌های خروجی از اگزوز خودروها شوند، اما همچنان تحقیقات در زمینه تأثیرات زیست محیطی آن‌ها ادامه دارد. بد نیست این نکته را هم بدانیم که عملا سوخت پاک و بدون عارضه وجود ندارد. معرفی انرژی خورشیدی و الکتریکی نیز در راستای اصالح سوخت می باشد.
  • تکنولوژی موتور و یا نیروی محرکه
    منظور از این بخش طراحی در ساخت موتور و یا قوه محرکه‌ای است که نه تنها منجر به کاهش آلودگی هوا از طریق مصرف کمتر سوخت شود، بلکه با سوخت‌های پاک و یا انواع سوخت‌ها هماهنگ و یا قابل انطباق باشد.
  • خودرو تکنولوژی
    طراحی و ساخت خودرو به نحوی که مقاومت کمتری در مقابله با نیروی باد در حرکت رو به جلو داشته باشد، می‌تواند در کاهش مصرف انرژی و در نتیجه کاهش آلاینده‌ها نقش موثری داشته باشد.
  • تکنولوژی کاتالیست‌ها

در اروپا، آمریکا و استرالیا خودروهایی که از سال 1985 به بعد وارد بازار شدند، مجهز به کاتالیست بودند. مبدل‌های کاتالیستی بین موتور و اگزوز خودرو نصب می شوند تا دود حاصل از اگزوز را جذب و با شیوه های گوناگون آن را به مواد کم خطرتر و یا بخار و … تبدیل می‌کند. از مهمترین نیازهای این مبدل‌ها برای کارایی بهتر، رساندن دمای موتور به مثلا 400 درجه فارنهایت می‌باشد که این مهم، در سفرهای کوتاه مدت و روزهای سرد ممکن است محقق نشود و در نتیجه عملکرد مؤثر را در کاهش آلودگی نداشته باشد. این مبدل‌ها بصورت گوناگون چرخشی و یا سه راهی در خودروها یافت می‌شود.

  • معاینه فنی خودرو

ب- کاهش از طریق رعایت قوانین و استانداردها و دستورالعمل‌ها

به منظور حفاظت از تندرستی و سلامت شهروندان استانداردهای خروجی اگزوز(و یا دودکش صنایع) نخستین بار در آمریکا با اولین مباحث قانون هوای پاک توسط اهل فن و مجامع خودروئی تحت عنوان Federal Procedure Testing برای خودروهای گوناگون معرفی شد. بر اساس این استانداردها، میزان نرخ خروجی آلاینده‌های خودرو مانند CO ،HC ،NOx و … در شرایط موتور سرد و گرم برای کنترل توسط مراکز معاینات فنی و پلیس معرفی شدند. از زمان معرفی این استانداردها که به سال 1970 میلادی باز می‌گردد، تا امروز پیشرفت‌های قابل توجهی در زمینه سختگیرانه شدن این استانداردها با پیشرفت‌های تکنولوژیک در خودروها حاصل شد. مبنای تعیین این استانداردها بطور عام درک عمومی از عواقب آلاینده‌ها، درک و خواست نمایندگان سیاسی مردم در پارلمان‌های محلی و ملی، میزان پیشرفت تکنولوژیک جامعه، میزان پیشرفت و توسعه یافتگی کشور و شرایط اقتصادی-اجتماعی مردم می‌باشد. با توجه به همین معیارها، سازمان بهداشت جهانی (WHO) نیز استانداردهای مبنای غلظت آلاینده‌ها را برای حفاظت از اکثریت جامعه معرفی کرده است. مبنای این استانداردها تحقیقات بیمارستانی بر روی افرادی که در معرض آلاینده‌ها و مطالعات اپیدمیولوژیک و فیزیولوژیک بوده و سطوح مختلف استاندارد مانند قابل قبول ،مضر ،خطرناک و هشدار را در بر می‌گیرد.

ج- کاهش از طریق اعمال سیاست‌های صحیح مدیریتی در برنامه ریزی، مهندسی و مدیریت حمل و نقل و ترافیک (در بخش حمل و نقل) و آمایش سرزمین و صنایع(در بخش های غیر حمل و نقلی)

آلودگی هوای تهران
4.6 (92.5%) 8 votes

منبع پایگاه خبری الف ایسنا

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.